Fatbike in het verkeer

Een fatbike kan in sommige gevallen gekwalificeerd worden als een elektrische fiets. Voor een elektrische fiets gelden dezelfde verkeersregels als voor een gewone fiets. De trapondersteuning mag werken tot maximaal 25 kilometer per uur en de motor mag maximaal 250 watt vermogen hebben. Voor een gewone elektrische fiets, en dus ook een fatbike die aan deze regels voldoet, is geen rijbewijs, kenteken of verplichte WA verzekering nodig.

Dat maakt de praktijk soms ingewikkeld. Een fatbike kan eruitzien als een kleine scooter, maar juridisch toch als fiets gelden. Voor automobilisten, voetgangers en andere fietsers kan dat verwarrend zijn, zeker wanneer de fatbike hard rijdt of onverwacht opduikt.

De zorgen over fatbike ongelukken zijn niet alleen juridisch, maar ook maatschappelijk. VeiligheidNL ziet een toename van het aantal Spoedeisende Hulp behandelingen na verkeersongevallen met fatbikes.

Bij een ongeluk met een fatbike gaat het niet alleen om wie viel, maar vooral om wat er precies gebeurde in het verkeer

Opgevoerde fatbike

Een fatbike mag niet zomaar harder kunnen dan een gewone elektrische fiets. Als een fatbike niet meer voldoet aan de regels voor elektrische fietsen, kan dat grote gevolgen hebben. De Rijksoverheid legt uit dat een fatbike die harder kan dan toegestaan of niet aan de eisen voldoet, mogelijk niet verzekerd is.

Voor slachtoffers is dit een belangrijk herkenningspunt. Reed de fatbike opvallend hard? Hoefde de bestuurder niet te trappen? Zat er een gashendel op? Dan kan dat invloed hebben op de aansprakelijkheid en op de vraag of een verzekering dekking biedt. Bij een opgevoerde fatbike zal de AVP geen dekking bieden. De bestuurder loopt dan het risico de schade zelf te moeten betalen. Is de fatbike juridisch een onverzekerd motorrijtuig, dan kan een slachtoffer onder bepaalde voorwaarden mogelijk een beroep doen op het Waarborgfonds Motorverkeer.

Bij een opgevoerde fatbike is bewijs extra belangrijk. Foto’s, getuigenverklaringen, politiegegevens en informatie over de fatbike kunnen helpen om duidelijk te geven.

Fatbikerijder vs. automobilist

Een fatbikerijder kan zelf slachtoffer worden van een verkeersongeval. Bijvoorbeeld doordat een automobilist geen voorrang verleent, een portier opent zonder te kijken, afslaat over het fietspad of te laat remt.

Wordt de fatbike juridisch als fiets aangemerkt, dan valt de bestuurder van de fatbike bij een aanrijding met een motorrijtuig onder de bijzondere bescherming van artikel 185 Wegenverkeerswet. De eigenaar of houder van de auto is in beginsel aansprakelijk, tenzij sprake is van overmacht. Is de fatbikerijder jonger dan 14 jaar, dan wordt in beginsel 100% van de schade vergoed. Vanaf 14 jaar geldt een vergoeding van ten minste 50%. Dit percentage kan voor het slachtoffer hoger uitvallen als de verkeersfout van de automobilist zwaarder heeft bijgedragen aan het ongeval of als de billijkheid daartoe aanleiding geeft, bijvoorbeeld vanwege de ernst van het letsel.

De verkeersfouten van een fatbikerijder kunnen ook worden meegewogen. Denk aan door rood rijden, geen voorrang verlenen, rijden zonder verlichting of rijden met een snelheid die gelet op de omstandigheden te hoog is. Zulke fouten betekenen echter niet automatisch dat de fatbikerijder geen recht heeft op schadevergoeding. Daarvoor moet eerst worden beoordeeld of de automobilist een geslaagd beroep op overmacht kan doen. Ook wanneer de fatbikerijder het ongeval namelijk mede heeft veroorzaakt, blijft de bijzondere bescherming van artikel 185 Wegenverkeerswet het uitgangspunt. Een verkeersfout van de fatbikerijder is op zichzelf niet voldoende om de aansprakelijkheid van de automobilist volledig te laten vervallen.

Dat is alleen anders als de automobilist overmacht kan aantonen. De lat daarvoor ligt hoog. De automobilist moet aannemelijk maken dat hem rechtens geen enkel verwijt kan worden gemaakt. Daarbij wordt ook beoordeeld of hij rekening had moeten houden met mogelijke verkeersfouten van de fatbikerijder. Van een automobilist wordt namelijk verwacht dat hij vanwege de kwetsbaarheid en soms onvoorspelbaarheid van fietsers extra voorzichtig rijdt.

Wanneer de automobilist zelf letsel oploopt als gevolg van een verkeersfout van de fatbikerijder, kan hij de fatbikerijder aansprakelijk stellen op grond van de onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW. Denk aan een fatbikerijder die met een te hoge snelheid uit een zijstraat komt, door rood rijdt of plotseling oversteekt zonder voorrang te verlenen. Een automobilist kan daardoor letsel oplopen door de botsing zelf, een noodstop of een uitwijkmanoeuvre. Is de fatbikerijder echter jonger dan 14 jaar, dan kan de gedraging niet aan het kind worden toegerekend op grond van artikel 6:164 BW. De automobilist kan dan op grond van artikel 6:169 BW de ouders aanspreken. 

Andere verkeerdeelnemers als slachtoffer

Niet alleen fatbikerijders en automobilisten krijgen kunnen letsel oplopen bij een fatbike-ongeval Ook voetgangers, gewone fietsers, scooterrijders en passagiers kunnen letselschade oplopen. Een voetganger kan worden aangereden op een zebrapad of stoep. Een fietser kan vallen doordat een fatbike te dicht inhaalt. Ook iemand die achterop een fatbike zit, gewond raken bij een botsing of val.

Voor de aansprakelijkheid wordt ook hier weer gekeken naar de toedracht van het ongeval en de verkeersfouten van de betrokken partijen. Denk aan geen voorrang verlenen, door rood rijden, onveilig inhalen of rijden met een snelheid die gelet op de omstandigheden te hoog is. Ook kan van belang zijn of de fatbike aan de wettelijke eisen voldeed en is het van belang om te weten of de fatbikerijder een particuliere aansprakelijkheidsverzekering heeft afgesloten (AVP).

Voor slachtoffers is het daarom belangrijk dat wanneer de fatbikerijder minderjarig is, dit niet betekent dat zij met lege handen staan. De leeftijd bepaalt wie aansprakelijk kan worden gesteld: bij een kind jonger dan 14 jaar kunnen de ouders of voogd worden aangesproken (artikel 6:169 BW), terwijl vanaf 14 jaar ook de jongere zelf aansprakelijk kan zijn. Daarnaast moet worden gekeken naar het rijgedrag en de beschikbare verzekering. Ook ouders van een gewonde minderjarige fatbikerijder kunnen met vragen zitten. Heeft mijn kind recht op schadevergoeding? Wat als mijn kind zelf ook een fout maakte? En wie voert het gesprek met de verzekeraar?

Welke schade kun je claimen

Bij letselschade na een ongeluk met een fatbike gaat het niet alleen om schade aan de fiets, auto of kleding. De gevolgen kunnen veel verder gaan.

Denk aan medische kosten, fysiotherapie, reiskosten, hulp in huis, verlies van inkomen, studievertraging en smartengeld. Smartengeld is een vergoeding voor pijn, verdriet, angst en verlies van levensplezier.

Bij kinderen en jongeren moet extra goed worden gekeken naar de gevolgen op school, sport en ontwikkeling. Bij volwassenen kan het ongeluk invloed hebben op werk, gezin en zelfstandigheid.

Bewijs na het ongeluk

Na een fatbike ongeluk is bewijs belangrijk. Noteer namen en contactgegevens van betrokkenen en getuigen. Maak foto’s van de plek van het ongeluk, de schade, verkeersborden, verkeerslichten en de fatbike zelf. Vul indien mogelijk samen een schadeformulier in en vraag of de politie een registratie of proces-verbaal heeft gemaakt. Rijdt de tegenpartij door zonder gegevens achter te laten? Bel dan direct 112, zeker als er sprake is van letsel. Probeer ondertussen zoveel mogelijk vast te leggen: het kenteken (of een deel daarvan), een signalement van de bestuurder en het voertuig, en gegevens van eventuele getuigen. Doe vervolgens zo snel mogelijk aangifte bij de politie. Dit is niet alleen belangrijk voor de opsporing, maar kan ook relevant zijn voor de vraag of je een beroep kunt doen op het Waarborgfonds Motorverkeer.

Vermoed je dat de fatbike was opgevoerd? Leg dan vast waarom je dat denkt, bijvoorbeeld omdat de bestuurder zonder te trappen reed of de motor met hoge snelheid ondersteuning bleef geven.

Laat letsel altijd medisch beoordelen. Ook klachten die eerst meevallen, kunnen later ernstiger blijken. Denk aan hoofdpijn, duizeligheid, concentratieproblemen, nekklachten of slaapproblemen.

Neem niet te snel genoegen met een afwijzing van een verzekeraar of tegenpartij. Juist bij fatbike ongelukken kunnen snelheid, minderjarigheid en verkeersregels een grote rol spelen.

Wat betekent dit voor jou

Een ongeluk met een fatbike kan zich op verschillende manieren voordoen. Je kunt als fatbikerijder zijn aangereden door een auto. Je kunt als automobilist betrokken zijn geraakt bij een plotseling overstekende fatbike waardoor je letsel oploopt. Of je kunt als voetganger of fietser letsel hebben opgelopen door een aanrijding met een fatbike.

In al deze situaties is het belangrijk om zorgvuldig te laten beoordelen wie aansprakelijk is en welke schade kan worden verhaald. AVB Law Amsterdam kijkt naar de toedracht, de toepasselijke verkeersregels, de verzekeringsmogelijkheden en de medische en financiële gevolgen.

Heb jij of jouw kind letselschade opgelopen door een fatbike ongeluk? Neem contact op met AVB Law Amsterdam voor gratis advies. Wij denken graag met je mee en helpen je duidelijkheid te krijgen over jouw rechten.